فعالیت های دفتر

* پاسخگویی به سوالات شرعی و اعتقادی

* مشاوره تخصصی دینی، اعتقادی، فرهنگی و خانواده

* حوزه علمیه تخصصی تبلیغ (سفیران هدایت شیراز)

* محاسبه وجوهات شرعیه

* موسسه و حوزه علمیه حضرت صاحب الزمان (عج)

* ستاد احیاء حوزه علمیه سامرا

شماره حساب ها

حساب سیبا بانک ملی
0104933301008


حساب سپهر بانک صادرات
0103293468008

اوقات شرعی

دوشنبه ٢٩ مهر ١٣٩٨


آمار بازدید

هم اکنون
1
امروز
16
دیروز
12
این ماه
533
کل
151573
1395/4/28
پیرو افزایش آمار طلاق حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید مرتضی شیرازی در یادداشتی تحت عنوان سلسله مقاله هایی در خصوص آسیب شناسی طلاق و راهکارهای پیشگیری از آن نوشت:
مقاله شماره13: طلاق؛ راحت جان یا مرگ خاموش؟؟!!

دکتر سید مرتضی شیرازی: هر یک از زوجینی که مرتکب اشتاهی شده است باید بر خود لازم بداند تا به محض پی بردن به اشتباه خود در صدد معذرت خواهی و جبران اشتباه باشد و در اولین و بهترین فرصت مناسب نسبت به انجام آن اقدام کند و معذرت خواهی را برای خود نه تنها یک نقص و کاستی نپندارد بلکه آن را برای خود مایه مباهات دانسته و از این اینکه به اشتباه خود پی برده و فرصت جبران برای او فراهم می شود آن را مغتنم بداند؛ البته همین امر هم باید در فرصت مناسب و موقعیت خاص خود اتفاق بیافتد چرا که انجام آن در زمان نامناسب ممکن است نتیجه عکس داده و باعث کاهش شأن، ارزش و جایگاه او در نزد همسر و یا سایرین گردد.

مقاله سیزدهم از سلسله مباحث آسیب شناسی طلاق و راهکارهای پیشگیری با عنوان:

طلاق؛ راحت جان یا مرگ خاموش؟!!!

از آنجا که وجود آدمی با خطا و اشتباه عجین شده و همه انسانها جائز الخطا می باشند یکی از مواردی که در هر زندگی مشترکی ممکن است به وفور اتفاق بیافتد اشتباهاتی است که هر یک از زوجین در تصمیم گیری ها، برخورد با همسر و اطرافیان، روش سخن گفتن با طرف مقابل ـ که قبلاً اشاره شد ـ و سایر موارد، ممکن است در طول زندگی خود مرتکب شوند که در بدترین حالت نیز امکان جبران آن وجود نداشته باشد؛ لیکن از آنجا که در ماه مغفرت و بخشش قرار داریم، بهترین روشی را که می توان در خصوص نوع برخورد با طرف خطاکارمان در نظر گرفت گذشت و بخشش اوست همانگونه که ما در طول ماه مبارک رمضان یکی از خواسته های خود را در دعاها و شب زنده داری هایمان خصوصاً در شب های مبارک قدر، معطوف به آن داشته و با ناله های العفو العفو از خداوند متعال می خواهیم تا از خطاها، گناهان و اشتباهات ما درگذرد؛ تا بنابر آموزه های دینی چون ما از اشتباهات دیگران چشم پوشی می کنیم، ذات باری تعالی نیز از گناهان و خطاهای ما در گذشته و آنها را مورد عفو و بخشش قرار می دهد؛ اما از آنجا که این مورد در زندگی مشترک از اهمیت خاصی برخوردار است و کم رنگ شدن آن در میان زوجین ـ به دلائل مختلفی که ان شاء الله بیان خواهد شد ـ در بسیاری از موارد باعث ایجاد آسیب های غیر قابل جبران شده و یک زندگی شیرین را به تلخکامی کشانده و در نهایت نیز آن را به جدایی و طلاق می رساند بنابراین رعایت موارد ذیل از نگاه روان شناسی و تربیت خانواده لازم و ضروری به نظر می رسد:

1ـ هر یک از زوجینی که مرتکب اشتاهی شده است باید بر خود لازم بداند تا به محض پی بردن به اشتباه خود در صدد معذرت خواهی و جبران اشتباه باشد و در اولین و بهترین فرصت مناسب نسبت به انجام آن اقدام کند و معذرت خواهی را برای خود نه تنها یک نقص و کاستی نپندارد بلکه آن را برای خود مایه مباهات دانسته و از این اینکه به اشتباه خود پی برده و فرصت جبران برای او فراهم می شود آن را مغتنم بداند؛ البته همین امر هم باید در فرصت مناسب و موقعیت خاص خود اتفاق بیافتد چرا که انجام آن در زمان نامناسب ممکن است نتیجه عکس داده و باعث کاهش شأن، ارزش و جایگاه او در نزد همسر و یا سایرین گردد.

2ـ در برخی موارد ممکن است زن یا شوهر خودشان متوجه اشتباه خود نباشند که در این صورت گاه ضرورت دارد تا طرف مقابل را متوجه اشتباه خود کرده و به او بفهمانیم که خطایی را مرتکب شده است که در این صورت نحوه برخورد و متوجه ساختن او از ظرافت خاصی برخوردار است تا شخص با توجه پیداکردن به اشتباه خود به راحتی آن را بپذیرد و مرتکب عکس العمل دفاعی و حق به جانب یا عدم پذیرش اشتباه خود نشود و یا علیرغم پی بردن به اشتباه با تذکری که به او می دهیم، منکر آن نشود و عمل و تصمیم خود را صحیح و بی عیب جلوه ندهد؛ بنابراین زمان، مکان، شیوه بیان و نوع برخورد زوجین در خصوص متوجه ساختن همسر به اشتباه خود از اهمیت خاصی برخوردار است؛ چرا که گاه لازم است برای متوجه ساختن او مدتی صبر کنیم و در همان زمان ارتکاب خطا آن را به روی او نیاوریم و یا مکان انجام اشتباه را مکان مناسبی برای آن نیافته و تذکر را باید به مکان دیگری اختصاص دهیم و به طور مثال از تذکر دادن به طرف مقابل در مقابل خویشاوندان خود یا خویشاوندان وی، همکاران و افرادی که با طرف مقابل ما ارتباط کاری و یا دوستی دارند و یا در مقابل فرزندان و امثال اینها باید اجتناب کنیم تا همسر ما در حالی که ممکن است احساس کاستی و یا حقارت در مقابل هر یک از افراد مذکور بنماید، از پذیرش اشتباه خود طفره نرفته و همین جریان باعث نزاع میان زوجین شده و با ایجاد فضای نامطلوب برای فرد خاطی نیز نه تنها انگیزه ای را جبران اشتباه اش در وی بوجود نیاورد بلکه چه بسا در صدد جبران آبروی ریخته شده افتاده و به صورت کینه ای در دل زن یا شوهر درآمده و سبب ایجاد نزاع ها و دعواهای فیمابین ایشان شود.

3ـ لازم نیست که هر اشتباهی را به رخ همسر خود بکشیم و سعی کنیم تا مانند یک مأمور قانون به دنبال یافتن خطای طرف مقابل باشیم تا به محض ارتکاب آن، بلافاصله او را به عنوانی شخصی خطاکار شناخته و اشتباهش را به او یادآور شویم؛ بلکه در بسیاری از موارد علیرغم اطمینان به اشتباه همسرمان باید از آن چشم پوشی کرده و آن را به روی او نیاوریم چرا که هر انسانی خصوصاً زوجین در مقابل اشتباهی که از او سر می زند طبعاً احساس حقارت خاصی در برابر طرف مقابل خود می کند و تکرار این احساس در رابطه با زوجین امری ناپسند و غیر قابل تحمل است چرا که ـ همانگونه که قبلاً نیز در نحوه برخورد میان زوجین اشاره شد ـ کوچک کردن همسر امید به ادامه زندگی را در او کم رنگ نموده و باعث دلسردی او نسبت به همسرش می شود علاوه بر اینکه کاستن ارزش هر یک از زوجین چه نسبت به خودشان و چه نسبت به اطرافیان و به خصوص فرزندان، باعث تأثیر ناپذیر بودن مدیریت او نسبت به وظائفش می شود و دیگر نمی توان برای چنین شخصی توقع تربیت فرزندان خوبی را داشت؛ بنابراین چه بسا لازم باشد تا از بسیاری از اشتباهات همسر خود چشم پوشی کنیم و یا اصلاً به روی او نیاوریم و یا در فرصت مناسب با رفتار خودمان و بدون تذکر دادن، خود به خود او را متوجه اشتباهش بنماییم که اتفاقاً این نوع تذکرات در بیشتر موارد تأثیر بیشتری را در طرف مقابل ما خواهد داشت.

4ـ با دادن تذکر به همسر خطاکارمان توقع نداشته باشیم تا بلافاصله به اشتباه خود اعتراف کرده و از ما معذرت خواهی کند بلکه به صرف تذکر دادن به او اکتفا کنیم و بگذاریم تا طرف مقابل ما خودش متوجه اشتباهش شود و در زمان مناسب هم از ما معذرت خواهی کند؛ زیرا چه بسا اصرار ما به پذیرش اشتباه طرف مقابل، او را وادار به مقاومت و عدم پذیرش کند و چه بسا متوجه شود که صرف اعتراف به اشتباه، لزوم معذرت خواهی را برای او در پی خواهد داشت و این امر باعث کوچکی و احساس حقارت وی می شود؛ بنابراین سعی کنیم با رعایت موارد گذشته فقط به تذکر دادن به همسرمان در خصوص اشتباهی که مرتکب شده است اکتفا کنیم و حتی منتظر معذرت خواهی او هم نباشیم و بگذاریم تا طرف مقابلمان صرفاً با تذکر دادن ما، خودش با احساس پذیرش خطایی که در خود می کند در صدد معذرت خواهی و جبران اشتباه بیافتد که از نظر روان شناسی این نوع جبران اشتباه نه تنها باعث احساس حقارت شخص نمی شود بلکه باعث افزایش محبت نسبت به همسر شده و شخص خاطی همواره همسر خود را به عنوان یک شخص دلسوز تلقی می کند نه یک شخص عیب یابی که در صدد عیب یابی و تحقیر همسر خود است. و نکته قابل توجه در این خصوص آن است که اگرچه بکار بردن این روش برای تربیت فرزندان نیز در بیشتر موارد کاربرد دارد و نتیجه مطلوبی را به همراه دارد؛ لیکن ما نباید هیچگاه جایگاه همسر و شریک زندگی خود را با فرزند خود اشتباه بگیریم و با همان طرز رفتاری که با فرزندان خود داریم با همسر خود رفتار کنیم تا عواقب غیر قابل جبرانی را به همراه داشته باشد بلکه همواره نگاهمان به همسرمان به عنوان یک شریک زندگی که باید مورد احترام بوده و جایگاه او محفوظ باشد بوده و تکریم و ارزش گذاشتن به او را ارزش گذاشتن به خود بدانیم.

5 ـ داشتن فرهنگ قبول اشتباه و معذرت خواهی نیازمند یک بسترسازی است که باید در خانواده ها نهادینه شود و اعضای خانواده از نزدیک آن را در بین افراد خود و به خصوص پدر و مادر حس کنند و اینکه پذیرش اشتباه و عذر خواهی هر یک از پدر و مادر را باید فرزندان از نزدیک مشاهده کنند و در مقابل پذیرش عذر و پوزش شخص خاطی، از طرف مقابل نیز به جای سرزنش کردن و خرد کردن او، آغوش باز را برای عذرخواهی مشاهده کنند و این جریان، روند این فرهنگ سازی را به راحتی در بین اعضای خانواده گسترش می دهد به طوری که هر یک از اعضای خانواده با الگو گرفتن از پدر ومادر و بزرگ تر خانواده می آموزند که پذیرش اشتباه و معذرت خواهی نقیصه ای برای ایشان به همراه نداشته و بلکه باعث ایجاد الفت بیشتر بین ایشان می شود لذا با هر اشتباهی بدون داشتن ترس و واهمه بلافاصله از کرده خود معذرت خواهی کرده و در صدد جبران اشتباه میگردند که گسترش این فرهنگ از خانواده به جامعه باعث ایجاد جوی آرام و کم دغدغه در فضاهای مختلف جامعه شده و از بسیاری از هنجارهای اجتماعی جلوگیری می کند که متأسفانه امروزه در سبد فرهنگی ما چه در میان خانواده ها و چه در بین بسیاری از مسئولین، این مورد کمتر دیده می شود و اکثراً سعی می کنیم تا اگر خطایی از ما سر زد به دنبال توجیه کردن و انداختن تقصیر به گردن این و آن باشیم در حالی که نمی دانیم از نظر روانی و روان شناختی، عذرخواهی باعث جلب محبت دیگران شده و جایگاه انسان را در میان سایرین بالاتر می برد که باید برای این معضل نیز فکری اساسی بشود تا هم در خانواده ها و هم در جامعه شاهد بسیاری از هنجارها نباشیم و در بیشتر موارد با یک عذرخواهی ساده، از یک نزاع پیچیده ای که در نهایت نیز ممکن است به جدایی و طلاق کشیده شود جلوگیری نماییم.

6 ـ در مواردی که احساس اشتباه می کنیم باید تلاش کنیم تا هر چه زودتر اولاً با یک معذرت خواهی ساده از همسر خود و در صدد جبران اشتباه بودن، نگذاریم تا این مورد به زخمی کهنه تبدیل شود و در بیشتر موارد قابل جبران نبوده و یا جبران آن برای ما سخت شود؛ ثانیاً بدانیم که همین عذرخواهی ساده حتی بدون جبران اشتباه از همسرمان، باعث جذب بیشتر طرف مقابل شده و از یکسری کدورت ها جلوگیری می کند آنهم کدورت هایی که گاه به یک معضل غیر قابل جبران تبدیل شده و روند زندگی را به سمت پرتگاه نزدیک می کند؛ بنابر این باید تلاش کنیم در قهرهای احتمالی که ممکن است بین ما و همسرمان به وجود آید هر یک از ما نسبت به تبدیل قهر به آشتی از یکدیگر پیشی گرفته و در این خصوص خیلی به دنبال مقصر و خطاکار نباشیم که ان شاء الله در این خصوص در مقاله بعدی به تفصیل سخن خواهیم گفت.                      حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید مرتضی شیرازی

استاد حوزه و فقه و حقوق دانشگاه

لازم به ذکر است به منظور تبادل نظر نویسنده مقاله با خوانندگان محترم و شنیدن پیشنهادات و انتقادات ایشان و نیز بیان خاطرات شیرین یا تلخ زندگی که بتواند ایشان را در ارائه هر چه بهتر و کارآمدتر این سلسله مقاله رهنمون باشد میتوانید مطالب خود را به آدرس پستی: شیراز/ نبش چهاراره مشیر کد پستی: 7139747478 و یا آدرس پست الکترونیک:  smsh2248@gmail.com ارسال نمایید.