فعالیت های دفتر

* پاسخگویی به سوالات شرعی و اعتقادی

* مشاوره تخصصی دینی، اعتقادی، فرهنگی و خانواده

* حوزه علمیه تخصصی تبلیغ (سفیران هدایت شیراز)

* محاسبه وجوهات شرعیه

* موسسه و حوزه علمیه حضرت صاحب الزمان (عج)

* ستاد احیاء حوزه علمیه سامرا

شماره حساب ها

حساب سیبا بانک ملی
0104933301008


حساب سپهر بانک صادرات
0103293468008

اوقات شرعی

دوشنبه ٢٩ مهر ١٣٩٨


آمار بازدید

هم اکنون
1
امروز
16
دیروز
12
این ماه
533
کل
151573
1396/3/17
در پی لزوم ایجاد تحولاتی بنیادین در حوزه های علمیه به منظور کارآمدی این مجموعه ها در عرصه های مختلف، حجت الاسالام و المسلمین دکتر سید مرتضی شیرازی در یادداشتی در روزنامه تماشا نوشت:
«حوزه های علمیه» و چالش های روبرو

دکتر شیرازی: آنچه که متأسفانه شاهد آن هستیم در پیش گرفتن همان روش ها و سنت های قدیمی در حوزه های علمیه چه از جهت موضوع درس ها و متون درسی و اکتفانمودن به عبارات گاه چند صد ساله قبل، و چه از جهت روش تدریس و عدم تطابق احکام با نیازهای امروز جامعه در ابعاد مختلف است که با اضافه نمودن ورود برخی از همین حوزه ها، اعاظم، علماء و طلاب در برخی از عرصه هایی نظیر انتخابات ـ که نه تنها وجهه ایشان را در میان اقشار مختلف موجه تر نمی سازد بلکه با تقابل با اظهار نظرهای ایشان، روز به روز  جایگاه ارزشمند این مجموعه را خدشه دارتر می سازد ـ تأسف را دو صد چندان نموده و می نماید.

«حوزه های علمیه» و چالش های روبرو

در میان ادیان الهی که هر کدام وظیفه راهنمایی انسان ها برای کسب سعادت دارین را به عهده داشته اند، شاید بتوان تنها دینی را که در کنار بیان وظائف عبادی برای این مهم، دستورالعمل هایی کاربردی و اجرایی در ابعاد مختلف زندگی شخصی، خانوادگی، اجتماعی، اقتصادی و سیاسی را برای بشریت در طول تاریخ به ارمغان آورده است، نام برد دین مبین اسلام است که با نگاهی عمیق تر، حتی می توان به همه این ابعاد در مسائل عبادی نیز به وضوح پی برد که در جای خود قابل بحث و بررسی است. و درست با همین زاویه نگاه به دین اسلام است که می بینیم اولین اتفاقی که پس از استقرار دین اسلام در پی مهاجرت پیامبر عظیم الشأن آن از مکه به مدینه، رخ می دهد تشکیل حکومت اسلامی و وضع قوانین مختلف متناسب با آن زمان در ابعاد گوناگون است که بررسی تاریخ صدر اسلام بهترین شاهد بر این مدعی است.

در طول تاریخ پر تلاطم اسلام پس از پیامبر(ص) نیز آنچه که رخ داده است حکومت هایی بوده که داعیه اسلام داشته و با شعارهای به ظاهر اسلامی، تلاش داشته اند تا خود را خلیفه خدا بر روی زمین عنوان نمایند هرچند که متأسفانه از همان گذشته تاکنون شاهد ستم ها، ظلم ها و کشتارهای بیرحمانه انسان های مظلوم و بیگناه به دست برخی از این مدعیان دروغینی نظیر حکومت های بنی امیه، بنی العباس در گذشته و طالبان، داعش آل سعود و وهابیت در عصر خود بوده و هستیم که چهره اسلام را در اذهان بشریتِ طالب آزادی و ظلم ستیزی سیاه نموده و به اسلام هراسی در اقصی نقاط عالم دامن زده و می زنند.

در این بین، یکی از روش های اعمال حاکمیت حکام مختلف اسلامی بر اقشار مختلف مردم، استفاده از ابزار دین و مبلغین دینی بوده است که عمدتاً با استفاده از عناوین دینی تحت عنوان وظیفه شرعی، حکم الهی، خروج از دین، وعده بهشت، تقابل با احکام دینی و دستورات الهی و امثال آنها، اقشار مختلف را موظف به اطاعت از حکام نموده و مخالفت با ایشان را مخالفت با خداوند و خسارت در دنیا و آخرت تلقی نموده اند که بارزترین آن را می توان در حکم به ناحق شریح قاضی و صدور فتوای خروج امام حسین علیه السلام از دین و وقوع حادثه عظیم کربلا به عنوان تلخ ترین و اسفناک ترین حادثه تاریخ بشریت، مشاهده نمود که لکه ننگی شد بر پیشانی بشریت در طول تاریخ.

اما یکی از بارزترین تلاش ها برای تربیت افرادی که بتوانند ابعاد مختلف دین مبین اسلام را بیان نمایند، تشکیل کلاس های درس توسط امام محمد باقر و امام جعفر صادق(علیهما السلام) بوده است که با تربیت هزاران شاگرد مبرّز در علوم و فنون گوناگون، پی ریزی و زیر ساخت این تشکل ها را در سطحی وسیع آغاز نمودند که ترشحات بجامانده از تعالیم این شاگردان در طول تاریخ پس از ایشان، از بهترین راهنمایان بشریت در اقصی نقاط عالم بوده و می باشد تا جایی که می توان به ضِرس قاطع ادعا نمود که آنچه بشریت امروز در عصر تکنولژی و تمدن امروزی از آن بهره برده و می برد، نشأت گرفته از همین تعالیم و آثار بجامانده از شاگردان تربیت یافته در کلاس های درس این دو امام همام نظیر زکریای رازی پدر علم شیمی، خوارزمی پدر علم ریاضیات و هندسه و ابوعلی سینای صاحب علوم و فنون مختلفِ مورد استفاده بشریت در طول قرن ها و تا به امروز است که بررسی ریشه قوانین و اکتشافات موجود، بهترین شاهد بر این مدعی است.

در ادامه نیز با ارشادات همین ائمه هدی و در پی غیبت صغری و کبرای آخرین خلیفه الهی حضرت بقیت الله الاعظم ارواحنا له الفداء، علمایی نظیر شیخ مفید، سید مرتضی، شیخ طوسی و امثال ایشان با تشکیل مجموعه هایی تحت عنوان حوزه های علمیه و تربیت شاگردان و طلابی که پرچمداران دین اسلام در طول تاریخ پس از غیبت کبری بوده اند که بارزترین و مؤثرترین ایشان در عصر حاضر را در علمایی همچون میرزای شیرازی، میرزا محمد تقی شیرازی، مدرس ها و بارزترین ایشان امام خمینی(قدس سره الشریف) می توان نام برد که هر کدام در تاریخ همزمان با خود، نقش آفرینی بسزایی داشته و موجب تحولات عظیمی شده اند که بر کسی پوشیده نیست.

اما یکی از مسائلی که در طول مدت تاریخ هزار ساله حوزه های علمیه و به خصوص در چند صده و چند دهه اخیر و پس از پیروزی شکوهمند انقلاب اسلامی، غالباً مغفول مانده است، تربیت طلاب در حوزه های علمیه ای است که قادر به تطابق احکام شرعی با قوانین امروزی به صورت کاربردی بوده و برای بسیاری از معضلاتی نظیر بانک داری اسلامی، بیمه، بورس، اقتصاد اسلامی، جرم زدایی، چالش های اخلاقی در برگیرنده نسل جدید نظیر فضاهای مجازی، راهکارهای مفیدی ارائه نموده و به جای برخوردهای سلبی غالباً مخرب و غیر کارآمد، در رواج ربا، اختلاس ها، افزایش روز افزون زندانیان تا رسیدن به مقام هشتم تعداد زندانیان در میان کشورهای جهان طبق اظهار نظر مسئولین محترم قضایی، به دنبال چاره اندیشی برای معضلات موجود جامعه امروز باشند که متأسفانه روز به روز با وجود چنین خلأهای روز افزون در میان حوزه های علمیه روبرو بوده و می باشیم.

در این میان اما آنچه که متأسفانه شاهد آن هستیم در پیش گرفتن همان روش ها و سنت های قدیمی در حوزه های علمیه چه از جهت موضوع درس ها و متون درسی و اکتفانمودن به عبارات گاه چند صد ساله قبل، و چه از جهت روش تدریس و عدم تطابق احکام با نیازهای امروز جامعه در ابعاد مختلف است که با اضافه نمودن ورود برخی از همین حوزه ها، اعاظم، علماء و طلاب در برخی از عرصه هایی نظیر انتخابات ـ که نه تنها وجهه ایشان را در میان اقشار مختلف موجه تر نمی سازد بلکه با تقابل با اظهار نظرهای ایشان، روز به روز  جایگاه ارزشمند این مجموعه را خدشه دارتر می سازد ـ تأسف را دو صد چندان نموده و می نماید.

حال با وجود این چالش ها و نبود زمینه های لازم برای ورود کارآمد طلاب و حوزه های علمیه در عرصه های مختلف از یک سو، و مطالبه مجموعه های گوناگون علمی، قانونی، قضایی، اقتصادی، سیاسی و حکومتی از این مجموعه ها برای تطابق احکام شرعی با نیازهای امروز از سوی دیگر، آیا وقت آن نشده است تا در پی منویات و رهنمودهای مقام معظم رهبری (مدّ ظلّه العالی) مبنی ایجاد تحولی بنیادین، بزرگان حوزه با نگاهی وسیع تر و تیزبینانه بدور از تنگ نظری ها، به دنبال تحولی و اساسی در حوزه های علمیه افتاده و ضمن تربیت طلاب و شاگردانی مبرز و صاحب نظر در عرصه های یاد شده، با رفع نیازهای مذکور و موضع گیری های مطابق با واقعیات جامعه و نه بر اساس یک سری تئوری ها و آمال و آرزوها، جایگاه کم رنگ شده و در برخی موارد از دست رفته این مجموعه ها را به جایگاه مناسب، شایسته، ارزشمند و مورد احترام اقشار مختلف گذشته بازگردانند؟؟!!                   به امید آن روز

حجت الاسلام و المسلمین دکتر سید مرتضی شیرازی

استاد حوزه و دانشگاه